WERKLUST

Stuur jezelf en help een ander.

Ieder vakgebied heeft zijn eigen koeterwaals. Als je er deel van uit maakt, valt het vaak niet eens op. Totdat je op een verjaardagsfeestje, op een onbewaakt moment, zo’n beroepsspecifieke term gebruikt en daarmee je gesprekspartner in totale verwarring brengt.

Waar heb je het over? Wat bedoel je daar in vredesnaam mee?

Hier volgen vijf alledaagse termen uit het re-integratievakgebied die stuk voor stuk klinken als een krijtje op een schoolbord. Er zijn er vast nog meer. Laat van je horen:

  • een klant op een traject richting arbeidsmarkt zetten.

Waarop wilt u de klant zetten? Op een traject? Moet hij ergens naar toe dan? Volgens mij komt deze uitdrukking nog uit de goede oude tijd toen Arbeidsvoorziening een bijna monopolie had op re-integratie. Hier had men wel in de gaten   dat niet altijd volstaan kon worden met enkelvoudige arbeidsbemiddeling. Als er meer moest gebeuren dan kwam daar ook meer dan één vakspecialist aan te pas. Dit leidde tot een mental picture waarbij ieder deelaanbod werd gezien als een station langs een spoorweg met als eindbestemming betaald werk.

  • Deze klant heeft een grote afstand tot de arbeidsmarkt.

Deze term is een broertje van de vorige en stamt ook uit dezelfde periode. Roept het idee van een traject een treinreis op, bij de afstand handelt het vooral om het beginpunt en de duur van de reis.  Veel klanten bleken een grote, ja zelfs onoverbrugbare afstand tot de arbeidsmarkt te hebben. Als de afstand groot was dan moesten gedurende het traject vele tussenstations worden aangedaan. Dit had de nodige gevolgen voor de trajectduur (de reistijd dus). Deze werd veel langer dan de veelal laagopgeleide deelnemers konden opbrengen. Tegenwoordig is de afstand tot de arbeidsmarkt van de klant niet langer synoniem voor de trajectduur. De term is echter zeker niet in onbruik geraakt. Dat geldt wel voor de volgende:

  • De klant moet voor hij een uitkering kan aanvragen eerst door een haag van vacatures.

Deze term is al wat langer in onbruik in de spreektaal maar hij was nog wel steeds zichtbaar in de inrichting van werkpleinen. Ik was afgelopen week op het Werkplein Schiekade in Rotterdam voor een bezoek aan enkele collega’s. Ik werd geholpen bij een balie direct bij de ingang en dat was een nieuwtje. Tot dan toe moest je voor een bezoek aan de sociale dienst helemaal naar achteren lopen, het geen in dit enorme gebouw nog een aardige wandeling was.

In de SUWI tijd, het begin van de samenwerking achter één loket van UWV, CWI en sociale diensten luidde de ideologie dat de klant pas een uitkering kon aanvragen nadat hij een haag van vacatures was gepasseerd. De uitdrukking is afkomstig van het ministerie van SZW waar het keer op keer gebezigd werd. Het leidde tot de inrichting van werkpleinen (toen nog CWI’s genoemd) met de molens en borden met vacatures bij de ingang en de balies voor de aanvagen van een uitkering achterin. Het is natuurlijk totaal krankjorum dat dit zo letterlijk werd genomen bij de inrichting van de CWI’s maar het gebeurde wel.

  • Dit traject moet leiden tot een grotere zelfredzaamheid bij de klant.

Als dit over je gezegde wordt, is het uitkijken geblazen. De afstand tot de arbeidsmarkt is blijkbaar te groot en er worden nu andere doelen nagestreefd. In het begin van mijn carriere ben ik korte tijd verdwaald geweest in de zwakzinnigenzorg. Daar stond zelfredzaamheid vooral voor de mate waarin iemand in staat was voor zichzelf te zorgen. Je was zelfredzaam als je je gulp zelf dicht kon doen of je veters kon knopen.  Het is me altijd een raadsel geweest hoe deze term in de re-integratie gebezigd kon worden. Zelfsturing of gewoon zelfstandigheid lijken me veel logischer termen. Dus: zelfredzaamheid? Weg er mee.

  • De klant.

Ik heb vijf jaar geleden in Rotterdam zeer gepleit voor de vervanging van het woord cliënt door het woord Klant. De reden was dat de de hulp aan uitkeringsgerechtigden erg gericht was op het ophefen van belemmeringen bij zorgbehoevende mensen en vandaar cliënten, een term die hoort in de psychosociale hulp of de bejaardenzorg. Nu vind ik het woord klant ook niks. Dat zit ‘m hierin. We zijn er nog onvoldoende in geslaagd de klant koning te maken. Hij is eerder het lijdend voorwerp van een traject dat hem wordt opgelegd. het is dus van tweeën één: of de re-integratie gaat uit van zelfsturing en dan wordt de klant alsnog een klant; of re-integratie is een doos verplichtingen. Noem dan de klant maar weer cliënt.

3 gedachtes over “Vijf re-integratie termen om nooit meer te gebruiken.

  1. Cathi schreef:

    Hi Klaas, amen! Ik vraag mij af, wat vind jij een goed alternatief om te gebruiken wanneer je een persoon/bevolkingsgroep wilt benoemen die ‘moeite heeft met het krijgen van een baan’?

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s