WERKLUST

Stuur jezelf en help een ander.

In een tijdperk waarin burgerkracht voorop staat heeft de ambtenarij het zichtbaar moeilijk. Het lijkt wel of het moeilijker wordt om contact te leggen met lokale initiatieven en burgers, terwijl de middelen om dit te doen meer dan ooit voor het oprapen liggen. Hoe kan dit nu toch? Drie redenen die mij steeds opvallen.

  • het maakbaarheidssyndroom.

maakbaar_NEW

Enkele jaren geleden besloten Rotterdamse diensthoofden om eens een paar dagen op elkaar stoel te gaan zitten. Zo was de directeur Sociale Zaken en Werkgelegenheid een paar dagen de baas over het Ontwikkelingsbedrijf Rotterdam en andersom. Over hun ervaringen schreven zij een column voor het Rotterdamse intranet. Hun ervaringen waren volstrekt spiegelbeeldig wat betreft het tijdsperspectief waarmee werd gewerkt. Zo was de directeur Sociale Zaken aangenaam verrast door het feit dat wijkontwikkeling een tijdsperspectief kan hebben van wel vijftien tot dertig jaar. Het duurt nu eenmaal lang voor dat al die stenen (opnieuw) zijn gestapeld. Zijn collega viel echter van zijn stoel toen bleek dat allerlei sociale veranderingen in de stad met onmiddellijke ingang hun beslag moesten krijgen.

De beste man zou waarschijnlijk nog erger van zijn stoel zijn gevallen als hij de totale omvang van de sociale projecten in ogenschouw had kunnen nemen. Niet alleen moesten allerlei sociale veranderigen in de stad met onmiddellijke ingang plaatsvinden maar vaak ook nog op twee of drie manieren tegelijk.

Ik kan niet anders zeggen dat de bezuinigingen in de sociale sector hier zegenrijk werk verrichten. Er zijn veel minder middelen en daardoor daalt ook het aantal projecten en aanpakken. Hetgeen overigens niet wil zeggen dat hiermee ook een eind komt aan het fenomeen maakbaarheid.  Daar is het veel te hardnekkig voor. Daar zijn een aantal redenen voor die ik hier nog een keer op zal sommen. Tot dat rijtje hoort in ieder geval een lage waardering voor vakmanschap.

  • Binnen de lijnen: overdadige gehoorzaamheid.

gehoorzaamheid_NEW

Ambtenaren zijn gehoorzaam volk. Ze worden er op geselecteerd en ook zullen mensen die zich graag dienstbaar maken en een beetje risicomijdend zijn eerder voor een ambtelijke carrière kiezen.

Bovendien is er het bestuurlijke primaat. Ik citeer hier uit een stuk van Davied van Berlo waarin hij beschrijft hoe dit werkt. Ik zat zelf enkele jaren geleden in een reviewgroep die een oordeel moest geven over de reorganisatievoostellen van een buurgemeente. Toen we de voornamelijk door bedrijfsmatige motieven gestuurde plannen van voor tot achter door hadden genomen, sloeg het hoofd Beleid van de betreffende gemeente de discussie helemaal plat met de opmerking: “maar als de wethouder, het niet wil dan doen we het natuurlijk niet”.

Natuurlijk niet. Als de wethouder wil dat we sprongetjes maken dan maken we sprongetjes.

Toch zijn een zekere mate van ruimte en vertrouwen de enige mogelijkheden om hier uit te komen. zoals Van Berlo zegt.

 De sleutel daarvoor moet liggen bij de ambtenaren, bij de publieke professionals. Die sleutel moeten ze echter wel krijgen, van leidinggevenden die ruimte geven en vertrouwen in het beoordelingsvermogen van en de afstemming tussen medewerkers. De strategische lijn komt vanuit de politiek, maar de invulling ligt bij de professional die op basis van zijn netwerk en zijn inzet de brug kan slaan met andere organisaties en de samenleving.

  • Het ritueel van de ambtelijke afstemming.

afstemmen_NEW

Ik werkte enkele jaren geleden onder een afdelingshoofd die erg bedreven was in het binnenhalen van meer personeel. We hadden het erg druk dus hij vond het erg nodig dat er handjes bijkwamen en dat lukte ook. Ik vond dat een erg slecht idee en wel hierom. Elke (beleids) ambtenaar neemt ook een stukje eigen agenda mee (of krijgt een opdracht die ook iets nieuws omvat). Dat stukje moet vervolgens worden afgestemd met alle ambtenaren die er al zijn. Dat betekent dus dat ambtenaren die er bijkomen niet voor minder maar juist voor meer werk zorgen. Doordat de totale tijd die in afstemming word gestoken stijgt. Als neveneffect keert de ambtenarij zich ook nog meer naar binnen. De afstemming met elkaar kost zoveel tijd dat er weinig overblijft om met de buitenwereld te communiceren. De wereld gaat aan vlijt ten onder.

Als u mij niet gelooft. Een prachtig voorbeeld hiervan is gegeven door  W. Northcote Parkinson, de uitvinder van de wet van Parkinson. In een klassiek stuk toont hij aan dat het Engelse ministerie van Koloniën het hoogste aantal ambtenaren uit haar bestaan had, op het moment dat het werd opgeheven, wegens gebrek aan kolonieën.

One thought on “3 redenen waarom ambtenaren niet met burgerkracht overweg kunnen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s