WERKLUST

Stuur jezelf en help een ander.

Hoe verhoudt het uitoefenen van dwang zich eigenlijk tot het ontwikkelen van motivatie bij mensen? Zijn alle elementen van motivatie (autonomie, verbondenheid en compententie) even belangrijk? En wat doe je nu eigenlijk in het geval van multiproblematiek. Alles tegelijk aanpakken of juist stukje bij beetje?  Over motivatie is een hoop meer te zeggen dan wat ik onlangs in deze post te berde bracht.

Het Gilde Re-integratie/schuldhulpverlening waarvan ik een trotse medeoprichter ben, houdt regelmatig netwerkbijeenkomsten. Het is tenslotte voornamelijk een netwerk van betrokken mensen die werken aan evidence based werkmethoden voor vakmensen. Op een  dinsdagavond enkele weken geleden was het weer zo ver. In het hoofdkwartier van het Gilde (de kantoorwoning van Gejo Duinkerken) kwamen we bij elkaar om Edwin van Hooft van de UVA eens flink door te zagen over de in’s en outs van motivatie.

dwang_0001

  • Dwang.

Ooit dreigde een mevrouw uit Rotterdam Zuid met veel vertoon  dat zij van het balkon zou springen als zij werd gedwongen om deel te  nemen aan een vrouwen groep die werd begeleid richting arbeidsmarkt. Uiteindelijk koos zij eieren voor haar geld en draaide vervolgens als een blad aan de boom om. Ze werd de grootste pleitbezorgster van de groep en het meest fanatieke lid. Daar zijn nog veel meer voorbeelden van. Je met hand en tand verzetten tegen een verplichting en die vervolgens omhelzen.

Je zou dus zeggen: dwang helpt. Dat idee staat echter op gespannen voet met wetenschappelijke ideeën over motivatie.  Mensen uit de praktijk daarentegen vinden een beetje dwang niet verkeerd.

De sleutel ligt waarschijnlijk in hoe je het brengt. In de eerste plaats zal de verplichting duidelijk uitgelegd en gemotiveerd moeten worden.  dus niet “u moet dit of u moet dat” maar neutraal informeren. In de tweede plaats kan het bij het opleggen van een verplichting niet blijven. Iemand kan vervolgens leren hoe hij of zij tot grotere zelfeffectiviteit kan komen. Je kunt dus waarschijnlijk wel starten met extrensieke motivatie door iemand te verplichten tot een activiteit. Wil je er verder meekomen dan blijft het opbouwen van intrinsieke motivatie de belangrijkste voorwaarde.

  • Wat is  belangrijker: verbondenheid, competentie of autonomie.

Dit zijn de drie elementen waarop motivatie is gestoeld.  Zo op het eerste gezicht lijken ze alledrie even belangrijk. Maar misschien is dat niet zo. Om een extreem voorbeeld te noemen voor een autist is vebondenheid niet van groot belang. Hij is nu eenmaal (en jammer genoeg) niet in staat om er iets mee te kunnen. Ook zie je dat mensen vrij makkelijk een deel van hun autonomie inleveren voor inkomen ook als dat, in geval van een bijstandsuitkering diep ingrijpt in de persoonlijke levenssfeer.

Als er één element is dat kans maakt op de eerste plaats dan is dat competentie.  En dat komt omdat we als we een taak uitvoeren er steeds beter in willen worden. Als je eenmaal met iets bezig bent en het is niet bovben je macht dan ga je er graag mee door. Je hebt mensen die hun hele arbeidsleven slijten met het beleggen van broodjes. En daar tussen zitten mensen die dat hun hele leven leuk blijven vinden.

  • Multiproblemen.

Bandera (de ontwikkelaar van de selfefficacy theorie) hielp mensen met spinnenangst. Hij merkte al dat mensen die hun angst voor spinnen overwonnen andere problemen vervolgens ook aanpakten. Dit zou er voor pleiten om bij multieproblemen niet alle problemen tegelijk aan te pakken maar één voor één. Vooral als je wilt dat mensen zelf hun problemen aanpakken. Als multiproblemen simjultaan worden aangepakt hebben bovendien de hulpverleners meestal het voortouw. Dat is natuurlijk bij mensen met veel problemen niet altijd te vermijden. Bovendien moet bij sommige mensen eerst één alles overschaduend probleem worden aangepakt, bijvoorbeeld dakloosheid of schulden. Dat kan prima door een ingreep. Het opbouwen van motivatie en het vergroten van de zelfeffectiviteit kan ook nog in een later stadium.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s